TEGELS uit ANTWERPEN  

In het eerste decennium van de 16de eeuw ontstaat in Antwerpen een nieuwe nijverheid. 

Italiaanse pottenbakkers, samen met ambachtslui uit andere nijverheidstakken zoals Venetiaanse glasblazers, worden aangetrokken door de commerciŽle en artistieke perspectieven die de opbloeiende handel en nijverheid in het Noorden hen kan bieden, in het bijzonder in de havenstad Antwerpen.
In de volgende decennia ontstaat hier een bloeiende productie van majolica schotelgoed en majolica tegels, bedreven door deze Italiaanse kunstenaars en door lokale ambachtslieden die bij hen in de leer gaan.

De belangrijkste figuur is Guido di Savino, alias Guido Andries, die in 1520 het atelier Den Salm in de Kammenstraat koopt en er een majolicaoven inricht.

Aan het atelier van Guido Andries en opvolgers worden enkele belangrijke majolica tegelvloeren toegeschreven. 

Deze website heeft tot doel de Antwerpse majolicategel in al zijn aspecten onder de aandacht te brengen en door middel van informatie en publicaties die productie zijn rechtmatige plaats in de kunstnijverheid van de 16de en 17de eeuw toe te kennen. 

Nota: ook inlegtegels, kacheltegels, papkommen en haardstenen zijn in de 16de en 17de eeuw in Antwerpen geproduceerd. Studies over deze materies worden ook op deze website gepubliceerd (aangeduid met *).

Recente aanvullingen:

  • 21 april 2017: (2017) Mechelen-Dijle: Fotogalerie van de majolica tegelscherven opgebaggerd uit de Dijle te Mechelen.

  • 4 september 2016: (2016 & 2015) MAS|collectie Vleeshuis: "Deel III : huisnaamplaten" versie 1 toegevoegd.

  • 29 augustus 2016: (2016 & 2015) MAS|collectie Vleeshuis: "Deel II : majolicategels met ornamentaal decor" versie 1 toegevoegd.

  • 16 september 2015: (2015) Braderijstraat: "Majolicategels uit de Braderijstraat". Studie van vijf verschillende decortypes op Antwerpse majolicategels, aan de hand van een collectie tegels afkomstig uit de Braderijstraat (in 2014 geschonken aan de dienst archeologie van de stad Antwerpen).

  • 13 juli 2015: (2015/1998) Tegeltapijt: "Een Antwerps tapijt ... of Het verhaal van twee aansluitende tegels". Artikel gepubliceerd in Tegel in 1998, nu ingescand en beschikbaar gesteld op deze website, aangevuld met een belangrijke bijkomende vondst.

  • 4 april 2015: (2009) Rameyenhof: "De majolica tegelvoer in de kapel van kasteel Rameyenhof te Gestel". De PDF van het studierapport kan nu op deze pagina geopend worden.

  • 25 maart 2015: (2015) Haardstenen: "Haardstenen uit Antwerpse bodem", een studie door Leon Geyskens van de haardstenen waarvan de vindplaats in Antwerpen gekend is.

  • 1 maart 2015: (2015) Museum Vleeshuis: "Majolicategels in Museum Vleeshuis te Antwerpen", een studie van 36 Antwerpse majolicategels uit randen van tegeltableaus uit het midden van de 16de eeuw. Eerste deel van een uitgebreide studie van de hele collectie majolicategels in Museum Vleeshuis.

  • 19 januari 2014: (2008) Majolicavloertegels: "Majolicavloertegels: een overzicht". Hyperlink naar een in 2008 verschenen bijdrage in de thema-uitgave "Over de vloer, met voeten getreden erfgoed" gepubliceerd ter gelegenheid van het symposium Over de vloer, 8 oktober 2008 in het Vredespaleis te Den Haag, georganiseerd door de Nederlandse Rijksdienst voor Archeologie, Cultuurlandschap en Monumenten (RACFM).

  • 27 juni 2013: "Carreaux en majolique anversoise dans le ch‚teau de Pierre-Ernest de Mansfeld ŗ Luxembourg"; een studie van 430 Antwerpse majolica-tegelfragmenten opgegraven op de site van het 16de-eeuwse kasteel "La Fontaine" te Luxemburg.

  • 1 april 2013: "Kachelovens. Alleen voor de 16de-eeuwse elite? Antwerpen vertelt een ander verhaal", een overzicht van ca. 40 jaar archeologische kacheltegel-vondsten in Antwerpen.

  • 26 oktober 2012: "De Kacheltegels van Gallifort". PartiŽle studie van de archeologische vondsten op het terrein van kasteel Gallifort te Deurne-Antwerpen, in voorbereiding van een uitgebreide studie over de Antwerpse kacheltegels.

  • juli 2012: "Kacheltegels". PartiŽle studie van de archeologische vondsten in Museum Rockoxhuis, in voorbereiding van een uitgebreide studie over de Antwerpse kacheltegels.

  • juni 2012: "Museum Plantin-Moretus", versie 5. Parelrandtegels nu bestudeerd in volgorde van de prentvoorbeelden van Maarten van Heemskerck en Maerten de Vos uit de geschiedenissen van Tobias, Jona en Susanna.

Webmaster: Frans Caignie  mail to the Webmaster

Laatst bijgewerkt op: 21 april 2017